Fakturazio Elektronikoa Euskadin 2025: Autonomoentzako Gida
Autonomo bat bazara Bilbon, Donostian edo Gasteizen, seguruenik konturatu zara Espainiako gainerako autonomoekin alderatuta zerga arau desberdinagoekin topo egin duzula. Eta arrazoi duzu: Euskal Herria zerga autonomia osoa duen lurraldea da, Concierto Económicoaren bidez Espainiako zerga sistemaren kanpo kokatua. Hori onak eta txarrak ditu — eta biak ulertzea funtsezkoa da zure negozioa legez betetzen mantentzeko.
Gida honetan dena azalduko dizugu: zer den TicketBAI, nola funtzionatzen duen Batuz-ek Bizkaian, zer den LROE erregistroa, eta LessTax nola lagun diezazukeen faktura guztiak modu automatikoan antolatzen eta digitalizatzen Diputazio Foralen eskakizunekin bat etorriz.
1. Concierto Económicoa: Zergatik da Euskadi Berezia
Lehenik eta behin, ulertu behar duzu zergatik den Euskadi zerga arloan oso ezberdina Espainiako gainerako erkidegoetatik. Erantzuna Concierto Económicoan dago, 1878an errotuak eta 1981ean berriztatuta Autonomia Estatutuarekin batera.
Concierto Económicoaren bidez, hiru Lurralde Historikoak — Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa — zerga biltzeko eta kudeatzeko eskumena gordetzen dute. Honek esan nahi du:
- Hiru Diputazio Foralek beren zerga arauak ezartzen dituzte
- PFEZ (Pertsona Fisikoen Errentaren Gaineko Zerga) — Espainiako IRPF-aren baliokidea — Diputazioen mende dago
- BEZ (Balio Erantsiaren Gaineko Zerga) Diputazioen bidez kudeatzen da
- Enpresa Zergak ere zerga-sistema foralaren barruan dago
- Zerga bilketatik ehuneko bat Espainiako Ogasunari transferitzen zaio (Cupo Vasco)
Hau ez da soilik administrazio aldaketa bat — zerga tarifak eta arauak benetako desberdinak dira. Esaterako, PFEZ tarifak Espainiako estatukoetatik desberdinak izan daitezke, eta zerga kenkarien baldintzak ere alda daitezke.
Informazio gehiago Concierto Económikoari buruz: Eusko Jaurlaritzaren Ogasun Saila.
2. TicketBAI: Faktura Elektronikoen Sistema Derrigorrezkoa
2022an Euskal Herriak Europan aurreratuenetako fakturazio sistema ezarri zuen: TicketBAI. Sistema hau ez da aukerakoa — derrigorrezkoa da EAEn jarduten duten autonomo eta enpresa guztientzat.
Zer da TicketBAI?
TicketBAI (edo TBAI bezala ere ezaguna) zerga iruzurraren aurkako sistema bat da, faktura guztiak elektronikoki sinatzen eta Diputazio Foralari automatikoki jakinarazten dituena. Sistema honek hiru osagai ditu:
- Software homologatua: Fakturak sortzen dituena, sinatzen dituena eta Diputazioari bidaltzen dituena
- Sinadura digitala: Faktura bakoitza ziurtatzen duena eta aldaezina bihurtzen duena
- QR kodea: Faktura fisikoan edo digitalean agertzen dena, erabiltzaileak Diputazioaren sisteman egiaztatu dezakeena
TicketBAI-ren helburua argia da: faktura beltzak eta iruzurra ezabatzea. Sistema honek ezinezkoa bihurtzen du faktura baten zenbatekoa gerora aldatzea edo faktura bat ezabatzea, sinadura digitalak aurretiko erreferentzia batera lotzen duelako.
Nor dago behartuta TicketBAI erabiltzeara?
EAEn jarduten duten pertsona fisiko eta juridiko guztiak behartuta daude, tartean:
- Autonomoak eta freelanceak
- Sozietate mugatuak (SL)
- Sozietate anonimoak (SA)
- Profesional liberalak (abokatuak, arkitektoak, medikuak...)
- Errentamendu jarduerak dituztenak
Informazio ofiziala TicketBAIri buruz Gipuzkoan: Gipuzkoako Foru Aldundiaren Ogasun Departamentua.
Araban: Arabako Foru Aldundiaren TicketBAI orria.
3. Batuz: Bizkaiko Sistema Integrala
Bizkaia beste urrats bat harago joan zen. Batuz Bizkaiko Diputazio Foralak garatu duen zerga sistema integrala da, TicketBAI ez ezik LROE ere barne hartzen duena.
Batuz-ek bi osagai nagusi ditu:
- TicketBAI: Faktura elektronikoen sorrera eta jakinarazpena
- LROE (Libro Registro de Operaciones Económicas): Eragiketa ekonomikoen erregistro digital osoa
Bizkaian Batuz-en egokitzapena fase gradualean egin da:
- 2022: Zerga zerrendako enpresak (Sociedades)
- 2023: Enpresari eta profesionalen jarduera ekonomikoak
- 2024: Errentamendu diren autonomoak eta gainerako jarduera ekonomikoak
Batuz-i buruzko informazio osoa: Bizkaiko Foru Aldundiaren Batuz ataria.
4. LROE: Eragiketa Ekonomikoen Erregistro Digitala
LROE (Libro Registro de Operaciones Económicas) Bizkaiko Batuz sistemaren bigarren hanka garrantzitsua da. Kontabilitate-liburu digital bat da, non jarduera ekonomiko guztiak erregistratuta eta jakinarazita egon behar diren.
Zer erregistratu behar da LROE-n?
- Faktura emandakoak (salmentak): Faktura guztiak, tartean sinplifikatuak
- Faktura jasotakoak (erosketak eta gastuak): Hornitzaileetatik jasotako faktura guztiak
- Kapital ondasunen inbertsioak: Aktibo finkoko erosketak
- Intracomunitario eragiketak: EBko beste estatu kide batzuetako eragiketak
- Kanpoko eragiketak: Kanpoaldeko eragiketak eta inportazioak/esportazioak
LROE-n jakinarazpen epeak zorrotzak dira: faktura emandakoak egunero jakinarazi behar dira (edo hilabeteko epearen barruan zenbait kasutan), eta faktura jasotakoak hurrengo hilabetearen amaiera baino lehen.
LROE-ren araudia xehekatuta: Bizkaiko LROE orri ofiziala.
5. Gipuzkoa eta Araba: TicketBAI Soilik
Gipuzkoan eta Araban sistema sinpleagoa da Bizkaiarekin alderatuta: TicketBAI soilik behar da, LROE gabe (nahiz eta LROE-ren antzerako erregistro-betebeharrak egon daitezkeen).
Gipuzkoa
Gipuzkoako Foru Aldundiak TicketBAI sisteman 2022an hasi zen ezartzen, sektore eta enpresa mota desberdinetan fase ezberdinetan. Gaur egun, Gipuzkoan jarduten duten autonomo eta enpresa gehienek TicketBAI erabiltzeara behartuta daude.
Gipuzkoako Foru Aldundiak eskaintzen dituen baliabideak: Gipuzkoako Ogasuna.
Araba
Arabako Foru Aldundiaren TicketBAI ezarpena ere 2022an hasi zen. Arabako Ogasunak software homologatuen zerrenda mantentzen du eta zerga-aitorpenerako erraztasunak eskaintzen ditu TicketBAI bidez jasotako datuekin.
Arabako Foru Aldundiko zerga informazioa: Arabako Ogasuna.
6. PFEZ: Pertsona Fisikoen Errentaren Gaineko Zerga
PFEZ (Pertsona Fisikoen Errentaren Gaineko Zerga) Espainiako IRPF-aren baliokidea da Euskal Herrian, baina Diputazio Foralek kudeatu eta biltzen dute, Espainiako Ogasunak ez.
PFEZ eta autonomoen gastuak
Autonomo gisa, zure negozio-gastuak PFEZ-tik kendu ditzakezu. Baina horretarako, gastu horiek behar bezala dokumentatuak egon behar dute:
- Faktura edo erosketa-agiri baten bidez frogatu behar dira
- Jarduera ekonomikoarekin lotura zuzena egon behar du
- Faktura TicketBAI-rekin sortu bada, ziurtatze gehigarria dago
Fakturarik gabeko gastua PFEZ-etik kendu ezin da. Horregatik, faktura guztiak gorde eta digitalizatzea funtsezkoa da.
PFEZ aitorpenaren informazio ofiziala Bizkaian: Bizkaia PFEZ.
PFEZ Gipuzkoan: Gipuzkoa PFEZ.
7. BEZ: Balio Erantsiaren Gaineko Zerga
BEZ (Balio Erantsiaren Gaineko Zerga) Espainiako IVA-ren baliokidea da Euskal Herrian, nahiz eta izen ezberdina erabiltzen den euskarazko administrazioan. BEZ ere Diputazio Foralek kudeatzen dute.
BEZ tasak Euskadin
BEZ tasak Espainiako IVA tasaren berdinak dira:
- Tasa orokorra: %21 — gehiengo zerbitzu eta produktuentzat
- Tasa murriztua: %10 — elikagaiak, farmazia produktuak, garraio zerbitzuak...
- Super-murriztua: %4 — oinarrizko elikagaiak, liburuak, prentsa...
- %0 — osasun zerbitzu medikoak eta hezkuntza zerbitzuak
BEZ itzulketa autonomoentzat
BEZ inskribatuak zarenean, zure negozio-erosketen BEZ jasotakoa kobratu eta ordaindu duzun BEZ ordaingarriarekin konpentsatu dezakezu. BEZ itzulketa lortzeko, faktura zuzenak behar dituzu: fakturatzailearen IFZ-arekin, zure IFZ-arekin eta BEZ zenbatekoaren xehetasunarekin.
Honek esan nahi du faktura guztietan BEZ zenbateko espezifikoa agertzen dela ziurtatu behar duzula eta guztiak modu ordenatuan gorde behar dituzula BEZ aitorpenerako.
8. Diputazio Foralen Betebeharrak: Laburpen Praktikoa
Hona hemen Diputazio Foral bakoitzaren betebeharren laburpen praktikoa autonomo batentzat:
Bizkaia (Bizkaiko Foru Aldundia)
- Batuz sistema: TicketBAI + LROE derrigorrez erabili
- Software homologatua erabili behar da fakturak egiteko
- LROE eguneratua mantendu: faktura emandakoak eta jasotakoak erregistratu
- PFEZ aitorpena Bizkaiko Foru Aldundiari aurkeztu
- BEZ likidazioak hiruhilero Bizkaiari aurkeztu
Bizkaiko Foru Aldundiaren zerga ataria: Bizkaiko Zerga Organoak.
Gipuzkoa (Gipuzkoako Foru Aldundia)
- TicketBAI derrigorrezkoa faktura guztietarako
- QR kode eta sinadura digitalarekin fakturak sortu
- PFEZ aitorpena Gipuzkoako Foru Aldundiari aurkeztu
- BEZ likidazioak hiruhilero Gipuzkoari aurkeztu
Gipuzkoako Foru Aldundiari buruzko informazioa: Gipuzkoa Zerga Gida Autonomoak.
Araba (Arabako Foru Aldundia)
- TicketBAI derrigorrezkoa faktura guztietarako
- PFEZ aitorpena Arabako Foru Aldundiari aurkeztu
- BEZ likidazioak hiruhilero Arabari aurkeztu
Arabako Foru Aldundiaren zerga orria: Araba Autonomoen Gida.
9. Software Homologatua: Zer Erabili?
TicketBAI eta Batuz erabili ahal izateko, Diputazio Foralek homologatu duten software bat erabili behar duzu. Software hauek faktura bakoitza sinatu eta Diputazioaren sistema informatikora denbora errealean bidaltzen dute.
Software homologatuen zerrenda ofizialak aurkitu ditzakezu hemen:
- Bizkaiko software homologatuen zerrenda
- Gipuzkoako software homologatuen zerrenda
- Arabako software homologatuen zerrenda
Software batzuk dohain eskaintzen dira (Diputazioek beraiek garatu dituztenak) eta beste batzuk ordainpekoak dira. Zure negozioan jada erabiltzen duzun kudeaketa-softwarea TicketBAI-rekin bateragarria den egiaztatu.
10. Faktura Agiriak Gordetzeko Epeak
Faktura guztiak gordetzea ez da nahikoa — modu egokian eta behar bezain denboran gordetzea beharrezkoa da. Euskal Herrian:
- PFEZ ondorioetarako: 4 urte gomendatua, baina praktikan 5 urte arte gorde beharko lituzkete zerga iraungitze epeei begira
- BEZ ondorioetarako: 4 urte zerga epemugak iraungitu arte
- Enpresa Zerga ondorioetarako: 10 urte gomendatua
- Merkataritza legeria: 6 urte
Fakturak modu digitalean gordetzen badituzu, ziurtatu irakurgarritasuna denbora horretan zehar. TicketBAI sisteman erregistratutako fakturak Diputazioak gorde ditu, baina zuk ere zure kopia mantendu behar duzu.
11. Zigorrak eta Arau-hausteak
TicketBAI eta Batuz erabiltzetik ihes egitea serio hartu behar da. Arau-hausteengatiko zigorrak handiak dira:
- TicketBAI software homologaturik ez erabiltzea: 1.000€ eta 50.000€ arteko isuna
- LROE jakinarazpen atzerapenak: Atzeratutako faktura bakoitzeko isuna
- Faktura faltsutzea edo ezabatzea: Arau-hauste larria, ikerketa penalen barne
TicketBAI-k zaildu egiten du arau-hausteetan erortzea, sistemak automatikoki jakinarazten baititu faktura guztiak — baina hori ere adierazten du faltsua den faktura baten detekzioa askoz errazagoa dela.
12. Nola Laguntzen du LessTax Euskal Herriko Autonomoei
TicketBAI eta Batuz fakturak sortzeaz arduratzen dira — baina jasotzen dituzun fakturak ere kudeatu behar dituzu. Hornitzaileek bidaltzen dituzten fakturak, ostatu-gastuak, garraioa, bulegoko materiala... dena erregistratu, sailkatu eta gorde behar da PFEZ eta BEZ kenkaretarako.
Hemen sartzen da LessTax:
- Faktura guztien argazkia atera eta LessTax-ek automatikoki digitalizatu eta sailkatuko ditu
- 50+ hizkuntzatan fakturak irakurtzen ditu — Frantziako jatetxe faktura bat baino bezain erraz italiar hornitzaile bat edo Erresuma Batuko hotel faktura bat prozesatu ditzake
- Hileko Excel antolatua sortzen du data, saltokia, kategoria, moneta eta zerga-taldearekin — PFEZ aitorpenerako prest
- BEZ xehetasunak ateratzen ditu faktura bakoitzetik — BEZ itzulketa gehienera daiteke
- Faktura guztiak gordetzen ditu erraz bilagarri denbora luzez
Bilboko diseinu freelance bat zara. Bezero bati TicketBAI bidez faktura bat bidaltzen diozu (horretarako software homologatua erabiltzen duzu). Baina hilean zehar gastuak ere dituzu: Interneteko konexioa, ordenagailua konpondu, Barcelonako bezero batekin bazkaria, Madrilen hotelean gaua... Faktura horien argazkiak LessTax-era bidaltzen dituzu, eta automatikoki antolatzen ditu. Hilabete amaieran Excel bat jasotzen duzu faktura guztiarekin, PFEZ kenkaretarako prest, eta BEZ xehetasunekin BEZ aitorpena errazteko.
13. Praktikako Aholkuak Euskal Herriko Autonomoentzat
Hasi nahi duzu? Egiaztatu hauek:
- Zein Diputazio Foralari aitortu behar diozu? Zerga zure jarduera ekonomikoaren helbidearen arabera Bizkaia, Gipuzkoa edo Arabako Diputazioari aitortu behar zaio.
- TicketBAI / Batuz software homologatua aukeratu. Zure jarduera-mailara eta Diputazioari egokitutako software bat aukeratu. Software askok doako aukera dute autonomo txikientzat.
- LROE eguneratua mantendu (Bizkaian). Faktura emandakoak eta jasotakoak eguneratu. Atzerapenak isunetan ondoriozta ditzake.
- Gastu-faktura guztiak digitalizatu. Ezin duzu kendu dokumentaziora etorri ezin den gastua.
- BEZ hiruhilekoa prestatu. Ordaindu eta kobratu duzun BEZ-a erregistratu eta BEZ jakinarazpenak egin.
- Kudeatzaile edo zerga-aholkulari batekin jarri harremanetan. Zerga legeria konplexua da eta profesional baten laguntza gomendagarria da.
Baliabide Ofizialak
- Eusko Jaurlaritzaren Ogasun eta Finantza Saila
- Bizkaiko Foru Aldundia — Zerga Organoak
- Gipuzkoako Foru Aldundia — Ogasuna
- Arabako Foru Aldundia — Ogasuna
- Batuz Bizkaia — Sistema Ofiziala
- TicketBAI Gipuzkoa
- Euskadi.eus — Ogasun Saila
- Konfebask — Euskal Enpresarien Konfederazioa
Ondorioa
Euskal Herrian autonomo izatea zerga aldetik berezia eta konplexua da. Concierto Económicoak ekarritako zerga autonomia abantaila handia da, baina aldi berean, hiru Diputazio Foralek arau ezberdinak dituzten sistema konplexuan aritzea eskatzen du.
TicketBAI eta Batuz faktura elektronikoen aldetik oinarrizko betebeharrak dira. LROE Bizkaian gastu eta diru-sarreren erregistro digitala da. PFEZ eta BEZ Diputazio Foralei aitortu behar zaizkiete, ez Espainiako Ogasunari.
LessTax lagundu diezazuke fakturen alderdi batean: jasotzen dituzun faktura guztiak digitalizatu, sailkatu eta antolatu, hileko Excel txostenetan batuz, zerga denboran eta erraza bihurtzeko. Telegram bidez lan egiten du, instalatu beharrik gabe, eta fakturak 50+ hizkuntzatan irakurtzen ditu.
Galderarik baduzu edo gehiago jakin nahi baduzu, jarri harremanetan gurekin — eta probatu LessTax doako beta aldian.
LessTax probatu nahi duzu doako?
Telegram-en doako hasiEz txartelik. Ez konpromisorik. Doakoa beta aldian.